Yeni Zelenda Maorileri Yeni Kaledonyalılardan çok İleri değildirler kaptan Cook bunlarla karşılaştığında kendilerine karşı lütufkar ve mer­hametli hale getirmek ve iyi bir mahsül elde etmek için, tanrılara bir sunu olduğu söylenen, etrafı çevrili küçük bir yerde asılı, içinde eğrel­ti otu kökleri bulunan bit sepetten başka herhangi bir dini merasim yahut tören izine, rastlamamıştı. Bir Yeni Zelenda rahibi ve kabile şefi, Te Ucu Meu, Avrupalı bir misyonere bir zamanlar şunları söylemişti: “Beni bir insan gibi görme, kökenimin yeryüzüne ait olduğunu düşünme. Ben gök ülkesindenim, atalarımın tamamı orada ve ben de onların yanına döneceğim.” Mauı’nin onların büyük atası olduğu söyleniyordu ve inanışa göre o büyük bir balık kancasıyla adayı denizden çıkarmıştı. Tanrısal ataların ruhlarının, kertenkele, örümcek, kuş vs. kılığında yer­yüzünü zaman zaman ziyaret ettiklerine inanılmaktadır.

kapahakajpg

Maoriler her türden tabiatüstü varlık için atua tabirini kullanırlar, fa­kat aynı zamanda bütün etkin tabiat güçleri de kapsamı içindedir. Ay­nı tabiri Avrupalılar ve onların gözcüleri için de kullanırlar, ölmüş bir kabile şefinin hayaleti bir atuadır ve ölüler diyarında hayırhah veya za­rar verici olabilir.

haka2

Yeni Zelandalılar arasında belli bir mitolojinin izlerine rastlanmıştır ve kimi özellikleri bakımından tuhaf bir şekilde eski Grek mitolojisini hatırlatır. Rangi ve Papa -Gök ve Yer- altı çocuk veya tanrıyı ve sırasıy­la

(1) insanların ve savaşın,

(2) kendiliğinden yetişen meyvelerin,

(3) balıkların ve sürüngenlerin,

(4) rüzgârların ve fırtınaların,

(5) ekimi di­kimi yapılan meyvelerin,

(6) ormanların ve kuşların babalarını meyda­na getirmiştir.

 

Bu tanrılar arasında başgösteren savaş göğün yerden ayrılmasıyla neticelenmiştir.

Yeni Zelandalılar ölülerin ruhları için iki ayrı yer olduğuna inanırlar: Gökte, Rangi ve denizde, Reinga; giriş adanın kuzey ucundadır. İç hastalıklarını büyü yahut büyücülüğe atfederler ve bunlar ancak sihirle iyileştirilebilirler. Yapılan kötülükler bu dünyada cezalandırlır ve cezalar tanrılaşmış atalardan gelir.

maori8

Kabile şefleri ile rahipler arasında çok fazla bir fark yoktur; kimi za­man kabile şefinin erkek kardeşi rahiptir. Rahiplerin vazifeleri tapu’nun yasalarının güçlendirilmesine, hastaların iyileştirilmesine ne­zaret etmek, cenaze törenlerine ve doğumlara katılmak, çocuklara şar­kıları ve gelenekleri öğretmek, savaş zamanında tavsiyelerde bulun­mak ve işaretleri (alametleri) yorumlamaktır. Bunların ölülerle konuş­tuklarına da inanılır.

 

Kaptan Cook’un döneminde Yeni Zelendalılar ölülerini gömmüyor, Queen Chariotte koyundan denize atıyorlardı, ölen kabile liderleri ha­sırlara sarılıp, asalarıyla birlikte kano biçimli sandıklara konduktan sonra, yüksekçe bir yere yerleştirilir ya da ağaçlara asılırlardı ya da öl­dükleri eve gömülürlerdi, ölünün yakınları yaslarını, bedenlerini yara­layarak haftalarca sürdürürlerdi. Yaklaşık bir yıl sonra rahiplerce ke­mikler temizlenir ve tepelerin zirvelerindeki mezarlara gizlice bırakılır­dı. Ölülerin mezarlarına su ve yiyecek konulur, ruhun geceleyin gelip kutsal su kabağı kaplarından yediğine inanılırdı.