Konu :  Buharlaşma, kinetik teori

Süre :  50 dakika 

Açıklama : Öğrenciler mikroskop lamının üzerine bir damla propanon damlatırlar ve buharlaşması için geçen süreyi ölçerler. Deney farklı koşullar altında denenir ve sonuçlar karşılaştırılır.

Araç ve gereçler (bir grup için)

Mikroskop lamı  Kronometre    Kullanılmış kibrit çöpü

Kimyasallar (bir grup için) 

Damlalıklı propanon (kolaylıkla tutuşur) şişeleri (sabit hacimde damlalar elde etmek için standart damlalıklar kullanılmalıdır). Sıçratma yapmayan plastik başlıklı pipet kullanınız.
Öğretim önerileri 

Propanon kuru olmalıdır, lamlar su içerisinde ısıtılmalı ve sıcaklık değişimi olmadan çabucak kurutulmalıdır.

Bilgisayara bağlı sıcaklık sensörleri bu deneye ek olarak kullanılabilir. Bu yöntem buharlaşma hızının miktarını başka bir yolla ölçümünü sağlamaktadır. Bu yöntemi dersin sonunda tanıtabilir veya bu fikri ayrı bir araştırmada kullanabilirsiniz. Ekranda grafik görülmesi için sıcaklık ölçen sensörlerin üzerine propanon damlatılır. Sensörlerin birisi hava akımının içine yerleştirilebilir ve sonuçta grafiğin eğimi buharlaşma hızının bir ölçümü olacaktır. Uçucu bir sıvının üzerine sıcak hava akımı uygulanmasının etkisinin ne olacağını öğrencilerin tahmin etmesini sağlayınız.

Teori : Kinetik teori

Güvenlik :Deneyin yakınlarında ateşin bulunmamasına dikkat ediniz. Koruyucu gözlük kullanınız.

Cevaplar:

  1. Sıcaklık, yüzey alanı, hava akımının miktarı.
  2. Buharlaşma sırasında daha hızlı taneciklerin sıvının yüzeyinden ayrılmâsı nedeniyle geriye kalan taneciklerin kinetik enerjileri düşer ve bu yüzden buharlaşma soğumaya neden olur.

Giriş : Buharlaşma, bir sıvının kaynama noktasına ulaşmadan buhar haline dönüşümüdür. Bu deneyde, farklı koşullar altında buharlaşma hızı ölçülecek ve karşılaştırılacaktır.

Kaydedilecekler  : Aşağıdaki tabloyu doldurunuz.

Koşullar Buharlaşma süresi (s)
Yayılmamış damla, serin, hava akımı
Yayılmamış damla, serin, hava akımı yok
Yayılmış damla, serin, hava akımı yok
Yayılmış damla, ılık, hava akımı yok
Yayılmamış damla, ılık, hava akımı
Yayılmış damla, serin, hava akımı
Yayılmış damla, ılık, hava akımı
Yayılmamış hava akımı, ılık, hava akımı yok


Yapılacaklar 

  1. Mikroskop Iamının üzerindeki propanon damlasının buharlaşması için aşağıdaki koşulları dikkate alınız.
Koşullar Nasıl elde edilecek
Ilık Lamı avuçlarınızın arasında ısıtınız. Altematif olarak, Iamı ılık suyun içine koyunuz, sonra Iamı kurutunuz.
Serin Oda sıcaklığı
Yayılmış damla Lam üzerindeki propanon damlasını kibrit çöpü ile dağıtınız
Yayılmamış damla Lam üzerine bir damla damlatınız.
Hava akımıyla serinletme Kitap ile serinletiniz.
Hava akımıyla ılıtma Damlaya üfleyiniz
  1. Yukarıda verilen koşullardan birini mikroskop lamına uygulayınız.
  1. Bir damla propanon ekleyiniz.
  1. Damlanın buharlaşması için geçen süreyi ölçünüz.
  1. Farklı koşulları uygulayarak deneyi tekrarlayınız.

 

 

Güvenlik 

Deneyin yakınlarında ateşin bulunmamasına dikkat ediniz. Koruyucu gözlük kullanınız.

Sorular 

  1. Buharlaşma hızını etkileyen üç faktörü yazınız?
  1. Buharlaşma neden soğutma etkisi yaratır?

 

 

BUHARLAŞMA HIZI DENEYİPDF OLARAK İNDİR

 

 

 

 

 

KAYNAK