Konu :  Halojenler                                      Süre :  30 dakika

Açıklama : Öğrenciler halojen çözeltilerinin pH kağıdı üzerindeki etkisini incelerler. Daha sonra yer değiştirme reaksiyonları uygulanır.

Araç ve gereçler (bir grup için)

Beyaz fayans              pH Kağıdı         Deney tüpleri         Tüplük

Kimyasallar (bir grup için) 

0.2 M potasyum bromür çözeltisi     0.2 M potasyum iyodür çözeltisi

0.2 M potasyum klorür çözeltisi         0,02 M klor çözeltisi (tahriş edicidir, zehirli gaz bırakır)

0,02 M Brom çözeltisi (zararlı ve tahriş edicidir)      0,02 M iyot çözeltisi şu seyreltik çözeltilerin derişimlerinin hassasiyeti reaksiyonlar için pek önemli değildir. Klorun doygun sulu çözeltisi yaklaşık olarak 0,09 M’dır.

 

Öğretim önerileri  : Potasyum halojenürler yerine sodyum halojenürler kullanılabilir.

Temel bilgi :Klor su ile hidroklorik asit ve ağartıcı (Klorik (I) asit) vermek üzere reaksiyona girer. Klor çözeltisi tüm indikatör kağıtlarını ağartır, Brom sadece üzerinde bulunduğu lekeyi ağartır, iyot lekeyi daha zayıf ağartır. Halojenler aynı grup içinde aşağıya inildikçe aktiflikleri azalır. Klor potasyum bromürdeki brom ile yer değiştirir ye ayrıca klor potasyum iyodürdeki iyot ile yer değiştirir. İyot potasyum bromür ve potasyum klorürdeki brom ve klorla yer değiştirmez.

 

Güvenlik :  Koruyucu gözlük kullanınız. Klor, brom ve iyot çözeltilerini kullanırken dikkat  ediniz. Astım hastaları klor gazını solumamalıdır.

 

Cevaplar :  1. Klor çözeltisi çok güçlü bir ağartıcı maddedir.

  1. Klor en aktif halojen olup bunu brom ve iyot izler.
  2. Klor+potasyum bromür à potasyum klorür+brom Cl2 + 2KBr –> 2KCl + Br2

 

Giriş : 7. grup elementler halojenler olarak adlandırılır. Bu deney, bazı halojenlerin reaksiyonlarını kapsamaktadır.

Kaydedilecekler  : Aşağıdaki tabloyu doldurunuz:


pH kağıdına etkisi

 

Potasyum klorür çözeltisi ile reaksiyonu Potasyum bromür çözeltisi ile reaksiyonu  Potasyum iyodür çözeltisi ile reaksiyonu
Klorlu su
Bromlu su
İyotlu su

 

Yapılacaklar 

  1. Beyaz fayans üzerine pH kağıdını koyunuz.

 

  1. Baget kullanarak birinci çözeltiden pH kağıdı üzerine birkaç damla damlatınız.

 

  1. Aynı işlemi diğer çözeltilerle yeni pH kağıdı kullanarak tekrarlayınız.

 

  1. Deney tüpü içindeki potasyum bromür çözeltisine biraz klor çözeltisi ekleyiniz.

 

  1. Potasyum iyodür çözeltisine biraz klor çözeltisi ekleyiniz.

 

  1. Şimdi brom ve potasyum iyodür çözeltilerini karıştırınız. Eğer zaman varsa, tablodaki geriye kalan işlemleri tamamlayınız.

 

 

Güvenlik 

 

Koruyucu gözlük kullanınız. Klor gazını solumayınız.

 

Sorular 

  1. En güçlü ağartıcı özelliğe sahip halojen çözeltisi hangisidir?

 

  1. Aktifliği en yüksek halojen hangisidir?

 

  1. Klor ile potasyum bromür arasındaki reaksiyon için kelime ve formül eşitliğini yazınız.

 

 

DENEY-19 Halojenlerin reaksiyonları PDF OLARAK İNDİR

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KAYNAK