Konu :  Mol, bağıl atom kütlesi, stokiyometri

Süre :  45 dakika

Açıklama : Öğrenciler ters çevrilmiş bir büret içerisinde magnezyum ile seyreltik hidroklorik asiti tepkimeye sokarlar ve üretilen hidrojen gazını toplarlar.

Araç ve gereçler (bir grup için)

Büret                       Büret tutacağı                  250 ml beher

Kimyasallar (bir grup için) 

2 M hidroklorik asit (tahriş edici)

Magnezyum şerit (0,02-0,04 g) ( ~3,5 mm standart şerit) (yanıcıdır)

 

Öğretim önerileri : Önceden yöntemi göstermeniz önerilir. Ters çevirme işlemi zor değildir. Büretin açık olan dudak kısımlarını parmağınız ile kapatınız. Aniden büretin musluk olan ucunu yukarıya doğru çevirerek düşey pozisyonda durmasını sağlayınız. Büret içerisindeki sıvı seviyesinin dereceli kısımdan başlaması önemlidir. Eğer sıvı seviyesi dereceli kısma gelmemişse musluğu yavaşça açınız, bu durum sıvı seviyesinin düşmesini sağlayacaktır. Magnezyum şeridi katlamayınız, eğerek magnezyum şeridin gergin bir şekilde büret içerisinde durmasını sağlayınız.

Sınıfta elde edilen sonuçları bir araya getirmek için Microsoft Excel benzeri bir program kullanılabilir.

 

Teori : Normal şartlar altında (NŞA) (0 0C, 101,500 N m-2) bir mol gazın hacmi 22 .4 lt’dir. (Oda sıcaklığında ve ortalama basınçta, öğrenciler hacmi yaklaşık 24 lt alabilir). Yetenekli öğrenciler aşağıdaki denklemi kullanarak NŞA’ deki hacmi bulurlar.

 

P1V1/ T1 = P2V2/ T2

 

Laboratuvardaki sıcaklık ve basınç ölçülmelidir.

 

Magnezyumun kütlesi 0.03 g kullanıldığında toplanan hidrojen gazının hacmi yaklaşık 30 ml olacaktır.

 

Güvenlik :  Koruyucu gözlük kullanınız. Öğretmenler magnezyum şeridin nasıl bölüştürüldüğünü kontrol etmelidir.

 

Giriş : Aynı basınç ve sıcaklık şartlarında herhangi bir gazın  bir molü aynı hacmi işgal eder. Bu deneyde, kütlesi bilinen magnezyumdan üretilen hidrojen gazının mol sayısı ölçülür. Bu nedenle, magnezyumun bağıl atomik kütlesi hesaplanabilir.

Kaydedilecekler  : Kullanılan magnezyumun kütlesi ve üretilen hidrojen gazının hacmi

 

Yapılacaklar  1. Magnezyum şerit parçasını temizleyiniz (yaklaşık 3,5 cm uzunluğunda) ve şerit parçasını hassas bir şekilde tartınız (bu miktar 0,02 ve 0,04 olmalıdır)

  1. Büret içine 25 ml seyreltik hidroklorik asit koyunuz. Dikkatli bir şekekilde bunun üzerine 25 ml su ekleyiniz.

 

  1. 250 ml behere 50 ml su ekleyiniz.

 

  1. Magnezyum şerit büretin ucuna kendi gerginliğinde durabilecek şekilde yerleştirilir.

 

  1. Büreti çok hızlı bir şekilde su içerisine yerleştiriniz. (Bu işlem çok hızlı ve dikkatli yapılırsa çok az kayıp olacaktır. Büret içerisindeki sıvı seviyesi dereceli kısımdan başlamasına dikkat ediniz. Eğer değilse musluğu açarak seviyeyi ayarlayınız.)

 

  1. Büreti dikey bir şekilde tutturunuz.

 

  1. Büreti okuyunuz (Bünetin tens olduğuna dikkat ediniz )

 

  1. Asit aşağıya doğru yayılırken magnezyumla nasıl reaksiyona girdiğini gözlemleyiniz ve magnezyum şeritin tamamı reaksiyona girinceye kadar bekleyiniz.

 

  1. Büret üzerindeki yeni hacmi okuyunuz (Büretin ters olduğuna dikkat ediniz.)

 

  1. Sonuçları kaydediniz.

 

 

Güvenlik : Koruyucu gözlük kullanınız.

 

Sorular 

Reaksiyon eşitliği aşağıdaki gibidir; Mg+ 2HCl ⇒ MgCl2 + H2

 

Boşlukları doldurunuz

 

________g magnezyumdan _________ml hidrojen üretilir.

 

________g magnezyumdan 1 ml hidrojen üretilir.

 

________g magnezyumdan 24000 ml hidrojen üretilir.

 

________g  magnezyumdan 1 mol hidrojen gazı üretilir.

 

Bir mol magnezyumun kütlesidir. Sayısal olarak, bu sayı magnezyumun bağıl atom kütlesidir.

 

DENEY-17 Bağıl Atom Kütlesinin Tayini PDF OLARAK İNDİR

 

 

 

 

 

 

KAYNAK